Beschermde monumenten in deelgemeente Dilbeek

 

Gemeentehuis – Kasteeel De Viron, Gemeenteplein 1

Architect Jean-Pierre Cluysenaar (1811 – 1880) ontwerpt het kasteel in 1862 voor baron Théodore de Viron. Dit gebouw met overheersende verticale lijnen, valt op door zijn speelse, sprookjesachtige voorkomen.  Rode baksteen, blauwe hardsteen en witte zandsteen accentueren het schilderachtige karakter. De vier uitspringende hoektorens met opvallende peervormige bekroningen, geven het gebouw  een indrukwekkend karakter. Volgens de overlevering heeft de architect de volledige jaarkalender in het kasteel geïntegreerd. In 1923 wordt het ons “kasteelgemeentehuis”.  Beschermd monument sinds 1990.  

 

 

Koetshuis, de Heetveldelaan

Architect Jean-Pierre Cluysenaar ( 1811-1880) ontwerpt het koetshuis met paardenstallen in 1851 voor baron Guillaume de Viron. Het functionele gebouw in eclectische stijl vertoont een zekere gelijkenis met het station van Aalst van dezelfde architect.

Het complex is eigendom van de gemeente en sinds 1990 een beschermd monument.  

 

 

Sint-Alenatoren, de Heetveldelaan

De legende vertelt dat Sint-Alena, dochter van de Frankische vorst Levold, hier einde 7de eeuw woont.  Van de vijf torens van de oorspronkelijke stenen waterburcht uit de 14de eeuw rest alleen nog deze Sint-Alenatoren.

Eén van de eerste bewoners is de familie de Heetvelde.  Na de brand van 1695 wordt het kasteel heropgebouwd door de familie Malo.

In 1804 koopt baron Jean-Bernard de Viron het kasteel. Zijn zoon Guillaume laat de stallen optrekken in neogotische stijl. Na de bouw van een nieuw kasteel (nu gemeentehuis) in 1870 wordt dit kasteel, op de Sint Alenatoren na, afgebroken.

Sinds 1921 gemeentelijke eigendom en beschermd sinds 1946.

 

 

Spaans Huis, Spanjebergstraat

Bronnen vermelden omstreeks 1550 een (lemen) hofstede op " 't Overbeke ". In 1707 wordt een  "van steen" verbouwd huis verkocht  als "een hoffstadt metten huysen … gelegen nu genomt Spaignien". Het goed komt in 1862 in het  bezit van Théodore de Viron, vervolgens in  1903 van de familie De Meuter.

Sinds 1979  is het beschermd om zijn historische waarde.

 

Sint-Ambrosiuskerk, Verheydenstraat 

Gotische kerk, opgetrokken in kalkzandsteen uit de omgeving, onder meer uit de nabijgelegen Wolfsputten.

De oorspronkelijke stenen zijn, na verschillende  restauraties in  de 20ste eeuw, alleen nog zichtbaar binnen in de kerk.

De vierkante toren en de bijgebouwen dateren uit de 13de eeuw, het basilicale schip, het transept en het koor uit de 15de eeuw.  De sacristieën en de doopkapel worden in 1908 bijgebouwd.

 

Ijskelder, de Heetveldelaan

De ijskelder, in 1862 gebouwd door architect Jean-Pierre Cluysenaar, hoort bij het kasteel van baron  Théodore de Viron, het huidige gemeentehuis. IJs, gehakt uit de nabijgelegen vijver, werd erin bewaard.

De in vergetelheid geraakte ijskelder wordt bij graafwerken toevallig herontdekt en is sinds 1989 weer toegankelijk voor het publiek.

In de winter biedt hij nu een veilig en droog onderkomen voor enkele vleermuizen.

 

Het Neerhof, Neerhofstraat

Het Neerhof, een vierkantshoeve, wordt reeds in 1217 als eigendom van de abdij van Vorst vermeld. Het boerenhuis dateert uit 1740.  Het telt zeven traveeën en heeft een leien dak. De stallen en schuren rondom de binnnenkoer zijn met Vlaamse pannen afgedekt. De grote schuur bevat nog een oude kern in vakwerk- en leembouw.  Het Neerhof is eigendom van de Vlaamse Gemeenschapscommissie en werd in 1979 gerestaureerd en ingericht als gezins- en jeugdboerderij.

Beschermd sinds 1975,  is het één van de weinige beschermde hoeven die nu nog een landbouwfunctie vervult.